Blessurepreventie

 

Sportblessures kunnen ontstaan door onjuiste trainingsmethoden, slechte voorbereiding of warming up, onvoldoende conditie, slecht materiaal of verkeerd schoeisel.
Acute blessures worden veroorzaakt door bijvoorbeeld een val, klap, botsing of een verkeerde beweging. Vaak ontstaat dan een zwelling, kneuzing, scheuring, verstuiking of botbreuk.
Een chronische blessure, ook wel overbelastingsblessure genoemd, ontstaat door het voortdurend herhalen van een (vaak verkeerd uitgevoerde) beweging waardoor bepaalde spieren en pezen overbelast raken. Een voorbeeld hiervan is de tennisarm. Sportblessures kunnen ook ontstaan door interne factoren, zoals leeftijd, lichaamsbouw, een afwijkend bewegingspatroon, een slechte houding of de invloed van bepaalde ziekten (infecties). De meeste sportblessures komen voor aan enkels, knien, polsen of handen.

Wat kunt u beter niet doen

Als een blessure gepaard gaat met een zwelling moet u warmte vermijden. De zwelling kan het beste worden gekoeld met koude kompressen, koud stromend water of ijs. Om bevriezingsverschijnselen te voorkomen, is het beter het ijs niet direct op de huid te leggen, maar er bijvoorbeeld een handdoek tussen te houden.

Wanneer moet u een arts raadplegen

Als u denkt dat u een botbreuk of een gescheurde pees of spier heeft, doet u er goed aan zo snel mogelijk een arts of EHBO post te raadplegen.

Hoe zijn sportblessures te voorkomen

Een groot deel van de blessures kan worden voorkomen door het gebruik van juist schoeisel, goede kleding en veilig materiaal. Ook preventieve hulpmiddelen, zoals zwachtels en bandages, kunnen hieraan een belangrijke bijdrage leveren.
Veel blessures ontstaan wanneer iemand te snel te grote prestaties wil leveren omdat dan de spieren en gewrichten te zwaar of verkeerd worden belast. Bouw de training daarom zorgvuldig op. Een warming up van tien minuten zorgt voor een goede doorbloeding van de spieren en bereidt de spieren en gewrichten voor op de te leveren inspanning.
Neem pijnsignalen serieus en geef oude blessures de tijd om te herstellen. Versterk eventuele zwakke plekken met sporttape.

Zorg voor gezonde voeding en neem voldoende rust. Na de inspanning moet men echter niet meteen gaan rusten. In de spieren hebben zich allerlei afvalstoffen opgehoopt, die pijn en een vermoeid gevoel veroorzaken. Tijdens de zogenaamde 'cooling down' worden deze afvalstoffen afgevoerd, waardoor spierpijn wordt voorkomen.

Blessures behandelen

Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kan er door bijvoorbeeld ruw spel, een verkeerde beweging of vallen toch iets misgaan. Voor iedere blessure geldt een aparte behandeling. Spierpijn en kramp reageren heel goed op warmte, maar de meeste blessures zijn juist gebaat bij koude. Bij een acute blessure moet u het gekwetste lichaamsdeel zoveel mogelijk rust gunnen. Om een zwelling te voorkomen kan de zere plek gekoeld worden met ijskompressen of koud water. U kunt dit doen door verspreid over de dag steeds 10 - 15 minuten te koelen en dit na 60 minuten te herhalen.

Overzicht van hulpmiddelen bij (het voorkomen van) blessures

Massagemiddelen


De warming up en cooling down kunnen worden ondersteund door middel van massage. Het gebruik van massagemiddelen hierbij voelt prettig aan maar is niet noodzakelijk. Het is een modeverschijnsel om spierverzorgende middelen te gebruiken. Ze kunnen en mogen echter niet in de plaats komen van goede oefeningen en een zorgvuldige warming up.


Coldpack


Voor het koelen van een blessure bestaan verschillende hulpmiddelen. Een 'coldpack' koelt het gewricht bij verstuiking of verzwikking en vermindert de zwelling en de pijn. Een 'coldpack' kan slechts een keer gebruikt worden. Het bestaat uit kristallen en een oplosmiddel, die door een vlies van elkaar zijn gescheiden. Door dit vlies kapot te knijpen lossen de kristallen op en blijft het zakje 30 minuten ijskoud. Het is erg handig en klein, een aanrader voor elke EHBO trommel.


Cold-hot pack


Een 'cold hot pack' is een kompres dat zowel voor koude als warmtetherapie gebruikt kan worden. Voor een koudebehandeling wordt het in het vriesvak bevroren, bij warmtebehandeling wordt het pack vijf minuten in heet of warm water gelegd. Het 'cold hot pack' kan meerdere keren worden gebruikt, maar is minder praktisch in gebruik dan de 'coldpacks' omdat het eerst in het vriesvak bevroren moet worden.


Verbandmiddelen


Bandages, zwachtels en tapes worden veel gebruikt ter voorkoming en behandeling van sportblessures. In de praktijk is dit vaak niet nodig. Laat u daarom eerst adviseren door een deskundige voordat u tot het gebruik ervan overgaat.


Chlooraethylspray


Voor lichte, pijnlijke kneuzingen wordt in de sportwereld chlooraethylspray gebruikt. Dit koelt de huid snel af en heeft daardoor een verdovende werking. Let op! Bij onjuist gebruik kan verbranding van de huid ontstaan. Bij een echte blessure heeft alleen langer koelen met een cold-hot pack zin. Eventuele kleine gewrichten zoals vingers kunnen wel snel gekoeld worden met spray. Steeds korte tijd (paar seconden) op enige afstand sprayen en dan herhalen.